Bałkański blog Agnieszki Skieterskiej, pisany od 2007 :: And all that will be left are the stories we have told
Blog > Komentarze do wpisu
Kopriwsztica - miasteczko powstańców - opowieści z plecaka cz. 2
U stóp Starej Płaniny leży miasteczko Kopriwsztica, w którym w 1876 roku rozpoczęło się bułgarskie powstanie kwietniowe, największy zryw wymierzony przeciwko imperium osmańskiemu. Jego znaczenie dla historii Bułgarii można porównać do znaczenia XIX-wiecznych polskich powstań narodowych. Cel był ten sam, tylko wróg inny.


Zaułki Kopriwszticy

Kopriwsztica jest bardzo urokliwa. Piękne XIX-wieczne domy budowane w bułgarskim stylu narodowym (obok Płowdiwu, to najlepsze miejsce do ich oglądania w Bułgarii) i jednocześnie noszące tak wiele cech budownictwa osmańskiego do dziś zachowały się tu w bardzo dobrym stanie. Są małymi muzeami, w których można oglądać oryginalne wnętrza z czasów odrodzenia narodowego, a  ich falujące fasady, zdobne gzymsy i potężne bramy wyglądają jak filmowe dekoracje.
Spacerując między domami w naturalny sposób poznaje się XIX-wieczną historię i losy bułgarskich bohaterów narodowych.


Dom zamożnego kupca Petko Ljutowa

Właśnie w Kopriwszticy żyli m.in. organizatorzy i dowódcy powstania kwietniowego Georgi Benkowski (1841-1876) oraz Todor Kableszkow (1851-1876), a później słynny poeta Dimczo Debeljanow (1887-1916) i wielu innych działaczy niepodległościowych.

Ich życiorysy to historia Bałkanów w pigułce: studia w Stambule, Belgradzie czy Paryżu, kontakty w Bukareszcie, spiski w Wiedniu. Pierwsze tajne drukarnie, samobójstwa w obawie przed tureckimi represjami, intelektualne salony i wielkie miłości opiewane w romantycznych wierszach młodych poetów.


Wnętrze domu Petko Ljutowa

Powstanie kwietniowe, które rozpoczęło się w Kopriwszticy na tutejszym "Moście pierwszego wystrzału", zakończyło się klęską Bułgarów. Po niej władze tureckie rozpoczęły okrutne represje wobec ludności cywilnej. Działania Turków spotkały się z potępieniem w wielu europejskich krajach. Stały się też jedną z przyczyn interwencji rosyjskiej i wojny rosyjsko-tureckiej, która wybuchła w 1877 roku.
Dziś przyjmuje się, że w czasie powstania Bułgarom udało się zabić kilkuset Turków, natomiast imperium osmańskie po powstaniu zgładziło od 3 do 12 tys. Bułgarów (dane liczbowe są jednak mocno niepewne).


Dom Benkowskiego w Kopriwszticy

Mimo klęski Bułgarzy do dziś podziwiają zrwy swoich przodków i ich determinację zgodną z hasłem powstania "wolność albo śmierć".

Miarą desperacji powstańców kwietniowych niech będzie fakt, że z braku dobrego uzbrojenia armaty robili nawet z pni czereśni! Jedną z takich armat można zobaczyć w domu Benkowskiego.


Armata z pnia czereśni

Dziś Kopriwsztica jest dobrym miejscem na weekendowy wypad z Sofii. Można tu też zacząć lub zakończyć pobyt w Starej Płaninie. Za ok. 15 lewa/os (ok. 31 zł) każdy turysta bez trudu znajdzie nocleg w jednym z zabytkowych domów w samym centrum miasteczka.


Pomnik Todora Kableszkowa tuż koło jego domu w Kopriwszticy

Mój pobyt w Kopriwszticy zakończył się na położonej ok. 10 km na północ od miasteczka stacji kolejowej o tej samej nazwie. Czekając na pociąg wdałam się w pogawędkę z pewnym Bułgarem, który okazał się reżyserem filmowym i poetą, miłośnikiem twórczości Dimczo Debeljanowa.
Ułyszawszy, że jestem z Polski polecił mi film pt. "Dusze stracone" (Осъдени души!) z 1975 roku, w którym mistrzowską jego zdaniem rolę zagrał Jan Englert. Reżyser opowiedział mi też sporo ciekawych rzeczy o historii i kulturze Bułagarii, ale to już temat na inną opowieść.
Gdyby ktoś z czytelników "Oka" wpadł na trop "Dusz", proszę o sygnał. Chciałabym obejrzeć ten film.
poniedziałek, 10 września 2012, skieterska

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:
Komentarze
2012/09/10 14:09:49
Ciekawa historia..
Szkoda, ze dla wielu Bułgaria to tylko plaże..
-
2012/09/11 00:03:22
Polecam wpis u siebie i pozdrawiam serdecznie. raportzraju.blogspot.com/2009/06/dusze-stracone.html
-
2012/09/12 21:46:32
@DonDario: Wpisy przeczytałam. Dzięki za linki! Nadal poszukuję jednak filmu np. z angielskimi napisami :)
Pozdrawiam
AS
-
2012/09/12 21:48:59
@goldenbrown: Wszystko ma swoje plusy - większość leży na plaży, więc w górach, zwłaszcza tych mniej popularnych jak Stara Płanina, nie ma tłoku :) W Rile i w Pirynie turystów już znacznie więcej, ale też polecam.
-
Gość: peperuda, *.ip.netia.com.pl
2013/03/05 08:59:25
www.youtube.com/watch?v=g4sCO2Y0MaQ&feature=share . O ile wciąż aktualne - można obejrzeć z rosyjskimi napisami /możliwość zmiany napisów na dowolny język. Będąc na stypendium w Sofii pod koniec lat 90 spotkałam kobietę , która zagadnęła mnie w tamtejszej bibliotece. Powiedziała , że gdybym kiedyś przypadkiem spotkała Jana Englerta , mam mu powiedzieć, że Bułgarki go kochają:). Budzi Pani wspomnienia...
-
2013/03/16 10:18:46
@peperuda: Bardzo dziękuję! Mam nadzieję obejrzeć w weekend! Jeśli wspomnienia są dobre, to warto je budzić ;-)
Pozdrawiam
AS

"Oko na Bałkany" na ekranie
Przegląd filmowy Oko na Bałkany