Bałkański blog Agnieszki Skieterskiej, pisany od 2007 :: And all that will be left are the stories we have told
Blog > Komentarze do wpisu
Bałkańscy derwisze z nową siedzibą w Sarajewie

Derwisze wielu wydają się już jedynie turystyczną atrakcją Stambułu i innych tureckich miast. Tymczasem poza pokazami dla turystów ten muzułmański ruch religijny wyznawców sufizmu wciąż istnieje, także na Bałkanach. W maju derwisze w Sarajewie otworzyli swoją nową siedzibę - tekke. Jej budowę sfinansowała Turcja.

Nowy budynek stanął na terenie mauzoleum Kovači, największym cmentarzu szahidów (w islamie to ten, który oddaje swoje życie za wiarę), jak w BiH nazywa się Muzułmanów walczących głównie przeciwko Serbom w latach 1992-95, a także miejscu w którym znajdują się muzułmańskie groby z XV i XVI wieku i gdzie spoczywa były prezydent BiH Alija Izetbegović (1925-2003).

Pierwsze bractwa derwiszów (na zdjęciu ich strój) zaczęły powstawać w XI wieku, ale na dobre ruch ten rozwinął się w XIII wieku, po tym gdy w 1273 roku w Iranie wybitny poeta, mistyk i teolog Dżalal ad-Din ar-Rumi założył bractwo tańczących derwiszów (mewlewitów), jeden z wielu wówczas zakonów skupiających sufickich mistyków.

Słowo derwisz w języku perskim było synonimem człowieka ubogiego i żebraka. Mewlewici wierzyli m.in., że naśladując w tańcu zwanym sema ruchy ciał niebieskich pobudzają duszę człowieka i w ten sposób wzmacniają swoją miłości do Boga. Rumi opisywał ich działalność, a po śmierci został uznany za świętego.

Na Bałkany według większości naukowców derwisze trafili w XV wieku z Turcji, podczas podboju tego regionu przez Imperium Osmańskie. Są jednak i tacy, którzy uważają, że bractwo to było obecne na Bałkanach już 200 lat wcześniej. Bez względu na to, kiedy dokładnie przybyli mewlewici wywarli wielki wpływ na literaturę i sztukę regionu, a ślady ich obecności do dziś można spotkać w wielu rejonach Bałkanów.

W Turcji derwisze działali legalnie aż do czasu Ataturka, który laicyzując państwo w 1925 roku zdelegalizował i derwiszów.

Na zdjęciu Galata Mevlevihanesi w Stambule i sala, gdzie odbywają się pokazy wirujących derwiszów. Fot. A. Skieterska

Tekke w Kovači jest repliką dawnej siedziby derwiszów zbudowanej w XV wieku w dzielnicy Bentbaša, na przedmieściach Sarajewa. Oryginalny budynek został zburzony w 1957 roku przez komunistyczne władze, które wcześniej zakazały działalności różnych organizacji muzułmańskich, w tym derwiszów. Niegdyś w samym tylko Sarajewie było 47 tekke. W majowej uroczystości inaugurującej działanie tekke w Kovači wziął udział minister spraw zagranicznych Turcji Ahmet Davutoglu.

Wraz z wybudowaniem nowego tekke w Bośni tarika (droga, ścieżka) derwiszów, czyli jedna z reguł bractwa sufickiego, ma niedługo zostać ponownie oficjalnie uznana przez Muzułmańską Wspólnotę Bośni i Hercegowiny.

Derwiszów poza Bośnią na Bałkanach można też spotkać np. w kosowskim Prizrenie. Ich taniec możecie zobaczyć np. w tym wideo >>>

Gdyby ktoś chciał trochę bliżej poznać historię derwiszów, polecam wizytę w ich muzeum w Stambule, które mieści się w Galata Mevlevihanesi, pierwszym tekke wybudowanym w tym mieście (1491 r.).

Więcej o derwiszach również w Wikipedii >>>

niedziela, 09 czerwca 2013, skieterska

Polecane wpisy

TrackBack
TrackBack w tym blogu jest moderowany. TrackBack URL do wpisu:

"Oko na Bałkany" na ekranie
Przegląd filmowy Oko na Bałkany