Bałkański blog Agnieszki Skieterskiej, pisany od 2007 :: And all that will be left are the stories we have told
wtorek, 06 maja 2014
Rumuńska Bukowina - kraina serafinów i malowanych klasztorów

Serbia ma już nowy rząd, na którego czele 27 kwietnia stanął Aleksandar Vučić, niegdyś stronnik Slobodana Miloszevicia, potem członek nacjonalistycznej Serbskiej Parti Radykalnej (SRS), druh obecnego prezydenta kraju Tomislava Nikolicia, a teraz przywódca zwycięskiej Serbskiej Partii Postępowej (SNS), ale tym razem to nie Belgrad będzie w centrum uwagi. Dziś zapraszam do Rumunii. Tam, pośród wzgórz Bukowiny, z dala od polityki, ale dzięki unijnym funduszom, pięknieją średniowieczne malowane monastyry. Jeśli nie macie planów na czerwcowy weekend, kierunek bukowiński warto rozważyć!

Kiedy grubo ponad dekadę temu po raz pierwszy zawitałam na Bukowinę, nie miałam wątpliowści, że to nie tylko jeden z nejciekawszych regionów Rumunii, ale także całej Europy Środkowo-Wschodniej. Mozaika kultur, narodów, języków i religii. Do dziś fascynująca.

Patrząc na freski zdobiące z zewnątrz ściany tamtejszych pięknych malowanych klasztorów, np. w Suczawie, Worońcu, Moldowicy czy Humorze, przedstawiające zatroskanych prawosławnych świętych, anioły stąpające po "drabinie bytów" i główki uskrzydlonych serafinów, trudno nie zastanawiać się nad tym, jak zdolnymi artystami byli ich średniowieczni autorzy. Do dziś zadziwia też intensywność barw malowideł.

Ściany monastyru w Suczawie (na liście UNESO), fot. Agnieszka Skieterska

Dzieła wymagają jednak renowacji i tej pomaga Unia Europejska. Dzięki 3 mln euro unijnej dotacji odnowiony zostanie przepięknie położony i ważny dla Rumunów monastyr w Putnej, którego budowę ukończono w 1481 roku. Jego fundatorem był słynny hospodar mołdawski i uznawany za najwybytniejszego władcę średniowiecznej Mołdawii Stefan III Wielki, który także w tym miejscu jest zmarł i został pochowany. Dziś do Putnej szczególnie dużo osób pielgrzymuje 2 lipca, z okazji święta Stefana, który w 1992 roku został kanonizowany przez rumuńską cerkiew prawosławną. Data ta przypomina moment śmierci Stefana, który umarł 2 lipca 1504 roku, prawdopodobnie w wyniku otrucia. 

 Klasztor w Putnej, fot. Agnieszka Skieterska

A skoto już o dniach świętych mowa, to dziś na Bałkanach, szczególnie w Serbii, obchodzony jest Đurđevdan, czyli dzień świętego Jerzego, patrona m.in. Słowian. Święto to symbolicznie rozpoczyna także wiosnę.

Nawet jeśli nie znacie tego święta, to pewnie dzięki Kayah słyszeliście piosenkę "Đurđevdan" zespołu Bielko Dugme:

piątek, 07 marca 2014
Agencja Getty Images i jej blogowa rewolucja foto

Największa agencja fotograficzna na świecie Getty Images podjęła rewolucyjną decyzję - od 6 marca uwolniła 35 mln swoich zdjęć i zezwoliła na ich bezpłatne niekomercyjne osadzanie (embedowanie) na stronach www, blogach oraz na udostępnianie w mediach społecznościowych.

W środowisku fotoreporterów ten ruch wywołał burzę. Niemniej dla miejsc takich jak ten blog decyzja Getty Images oznacza, że będziecie mogli czytać lepiej zilustrowane wpisy, choć oczywiście nadal będzie dominowało moje własne archiwum fotograficzne.

Jeśli chcecie skorzystać ze zdjęć Getty Images udostępnianych w nowy sposób, wejdźcie na ten link: http://www.gettyimages.com/Creative/Frontdoor/embed

Na zachętę dwa zdjęcia z miejsc, które bardzo lubię: Mostaru i Sarajewa. Te poranione, niedopowiedziane, pełne sprzeczności miasta w Bośni i Hercegowinie zawsze są dla mnie fascynujące.

Słynny most w Mostarze nad rzeką Neretvą


Luty 1994 roku w Sarajewie

niedziela, 02 marca 2014
Serbowie przesniosą szczątki Nikoli Tesli

Urna ze szczątkami wybitnego naukowca i wynalazcy Nikoli Tesli, dzięki któremu możemy np. transportować energię na odległość, zostanie przeniesiona z belgradzkiego muzeum jego imienia  do cerkwi św. Sawy, najważniejszej świątyni w serbskiej stolicy. Taką decyzję w piątek podjęli przedstawiciele serbskiej cerkwi prawosławnej, władz Belgradu i rządu. W muzeum prochy Tesli znajdowały się od 1957.

Mimo wielu pobytów w Belgradzie, między jednymi a drugimi wyborami lub też innymi ważnymi wydarzeniami politycznymi, na zwiedzanie zawsze miałam bardzo mało czasu. Muzeum Nikoli Tesli, choć kilka lat temu dalekie od nowoczesności, musiałam jednak zobaczyć. Po pierwsze dlatego, że zawsze podziwiałam wielkiego wynalazcę, po drugie dlatego, że biografia Tesli jest typowo bałkańska - o to czy był bardziej Serbem czy Chorwatem spór trwa do dziś i byłam ciekawa jak ugryziono ten problem w muzeum. Po wizycie wiedziałam już, że przynajmniej kilka lat temu ugodowo przedstawiany był tam jako naukowiec jugosłowiański.

Muzeum Nikoli Tesli w Belgradzie, fot. Agnieszka Skieterska

Teraz Serbowie przenoszą szczątki Tesli do najważniejszej świątyni Belgradu i wystawią mu tam także pomnik, co poza wymiarem symbolicznym, ma też znaczenie w sporze o tożsamość naukowca. Tesla spocznie bowiem w miejscu, gdzie znajduje się pomnik postaci o szczególnej roli w serbskiej historii - legendarnego Jerzego Czarnego (1768-1817), czyli Đorđe Petrovicia, znanego na Bałkanach jako Karađorđe, przywódcy pierwszego serbskiego powstania antytureckiego (1804-13) i założyciela serbskiej dynastii Karađorđeviciów. Patronem ogromnej katedry jest św. Sawa, średniowieczny założyciel serbskiej cerkwi prawosławnej żyjący na przełomie XII i XII wieku.

Budowana przez wiele lat cerkiew, uznawana za największą prawosławną świątynię na świecie, stoi w miejscu, w którym według legendy prochy św. Sawy w XVI wieku spalili Turcy.

Dokładnej daty przenosin urny z prochami Tesli nie ustalono, ma się to jednak odbyć niezwłocznie po załatwieniu wszystkich formalności. O samej ceremonii na pewno kiedyś napiszę, bo przypuszczam, że Serbia nada temu wydarzeniu bardzo elegancką oprawę.

Budynek Muzeum Nikoli Tesli w Belgradzie, fot. Agnieszka Skieterska 

Przy okazji polecam Wam mój dawny wpis blogowy, o akcji zbierania funduszy na muzeum Tesli w Nowym Jorku, a dokładniej na Long Island. Ma szasnę znacznie wyprzedzić to belgradzkie.

1 , 2 , 3 , 4 , 5 ... 98
| < Sierpień 2018 > |
Pn Wt Śr Cz Pt So N
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31    
Zakładki:

"Oko na Bałkany" na ekranie
Przegląd filmowy Oko na Bałkany